خیلی از ما سالها در مدرسه و آموزشگاه انگلیسی خواندهایم و هنوز موقع ساختن یک جمله ساده مکث میکنیم. سر زمان فعل شک میکنیم، بین حرف اضافهها میمانیم و آخرش جمله را نصفه رها میکنیم. نکته عجیب ماجرا اینجا است که همین افراد اگر روی کاغذ تست بزنند، اغلب درست جواب میدهند. پس مشکل از ندانستن قاعده نمیآید.
گرامر انگلیسی وقتی به کار میآید که از حافظه بیرون بیاید و به زبان برسد. این مسیر بدون کلاس هم شدنی است، به شرطی که از نقطه درست شروع کنید و ابزار درست را دست بگیرید. در ادامه همین مسیر را قدمبهقدم باز میکنیم.
چرا گرامر انگلیسی برای خیلیها گره میخورد
قاعده را میخوانیم، ولی تمرین نمیکنیم
بیشتر ما گرامر را مثل درس تاریخ میخوانیم. توضیح را میخوانیم، سر تکان میدهیم، حس میکنیم فهمیدیم و صفحه را ورق میزنیم. چند روز بعد که باید همان ساختار را در جمله خودمان به کار ببریم، هیچ چیز سر جایش نیست.
یک مثال ساده این را روشن میکند. زمان حال کامل را در نظر بگیرید؛ تقریبا همه توضیحش را شنیدهاند و میتوانند در تست تشخیصش بدهند. ولی همان فرد در مکالمه، وقتی میخواهد بگوید چند سال است در یک شهر زندگی میکند، ناخودآگاه سراغ گذشته ساده میرود. فاصله بین دانستن و به کار بردن، دقیقا همینجا خودش را نشان میدهد.
مغز قاعدهای را نگه میدارد که با آن کاری کرده باشد. خواندن یک صفحه توضیح درباره یک زمان فعل، در مقایسه با نوشتن ده جمله واقعی درباره زندگی خودتان با همان زمان، تقریبا هیچ اثری باقی نمیگذارد. آموزش گرامر انگلیسی بدون تمرین فعال، فقط وقت را میسوزاند.
از وسط شروع میکنیم، نه از پایه
اشتباه دوم انتخاب نقطه شروع است. کسی که هنوز روی جملهسازی ساده مسلط نشده، سراغ کتابی میرود که برای سطح متوسط نوشته شده. چند صفحه جلو میرود، کم میآورد و نتیجه میگیرد که استعدادش را ندارد.
حقیقت این است که آن کتاب برای او نوشته نشده بود. اگر پایه محکم نباشد، هر ساختار پیچیدهتری روی هوا میماند. کسی که هنوز جمله منفی و سوالی را با مکث میسازد، با خواندن فصل شرطیهای ترکیبی چیزی به دست نمیآورد.
نقطه مقابلش هم همانقدر رایج است. آدمی که سالها انگلیسی خوانده، از سر احتیاط دوباره از کتاب مقدماتی شروع میکند، صفحههای تکراری خستهاش میکنند و بعد از چند هفته کتاب را کنار میگذارد.
پیش از هر کتابی، سطح خودتان را پیدا کنید
قبل از خرید هر منبعی، چند دقیقه وقت بگذارید و صادقانه با خودتان روبهرو شوید. این کار جلوی هدررفت پول و انگیزه را میگیرد.
نشانههای سطح مقدماتی
اگر بیشتر این جملهها را درباره خودتان درست میدانید، از پایه شروع کنید:
- ساختن جمله منفی و سوالی در زمان حال ساده هنوز برایتان مکث دارد
- تفاوت گذشته ساده با حال کامل را جابهجا میکنید
- بین a و the بیقاعده انتخاب میکنید
- فعلهای بیقاعده را باید هر بار در ذهن مرور کنید
- موقع حرف زدن، جمله را اول فارسی میسازید و بعد ترجمه میکنید
نشانههای سطح متوسط
اگر این توصیفها به شما نزدیکتر هستند، پایه را رد کردهاید:
- جملههای ساده را روان میسازید و اشتباهتان بیشتر در جزئیات میافتد
- شرطیها و نقل قول غیرمستقیم را میشناسید ولی در لحظه اشتباه به کار میبرید
- متن انگلیسی معمولی را میفهمید و فقط سر ساختارهای پیچیده کند میشوید
خیلیها که دنبال گرامر زبان انگلیسی از صفر تا صد میگردند، در واقع در همین سطح میانی ایستادهاند و لازم نیست دوباره از اول شروع کنند.
کتاب گرامر این یوز و دلیل ماندگاری آن
در بازار کتاب زبان، منابع گرامر کم نیستند. با این حال یک مجموعه سالها است که سر جای خودش مانده و مدرسها هنوز آن را معرفی میکنند. کتاب گرامر این یوز به این دلیل دوام آورده که یک تصمیم ساده گرفته است: بهجای توضیح دادن زیاد، تمرین دادن زیاد.
هر موضوع در یک صفحه، تمرینش در صفحه روبهرو
ساختار کتاب روی جفت صفحه بسته شده است. یک طرف قاعده را با مثالهای کوتاه و جدولهای ساده میبینید، طرف دیگر همان لحظه تمرینش را انجام میدهید. این چیدمان چند فایده مستقیم دارد:
- بین یاد گرفتن و به کار بردن فاصلهای نمیافتد
- هر جلسه مطالعه یک واحد کامل و تمامشده دارد، پس رها کردن کار سختتر میشود
- میتوانید بدون خواندن فصلهای قبلی، مستقیم سراغ همان موضوعی بروید که با آن مشکل دارید
- توضیحها کوتاه و بدون اصطلاح سنگین نوشته شدهاند، پس مبتدی هم از پسشان برمیآید
برای کسی که تنها میخواند و مدرسی بالای سرش نیست، همین نظم کوچک تفاوت بزرگی میسازد.
کدام نسخه به درد شما میخورد
مجموعه چند نسخه دارد و انتخاب اشتباه، تجربه را خراب میکند:
- نسخه مقدماتی برای کسی نوشته شده که تازه دارد جمله میسازد و ساختارهای پایه را مرور میکند
- نسخه میانی، که همان جلد آبی مشهور است، بیشترین مخاطب را دارد و سطح متوسط را پوشش میدهد
- نسخه پیشرفته برای کسی مناسب است که ساختارها را بلد است و دنبال دقت و ظرافت میگردد
هنگام خرید به دو نکته دیگر هم دقت کنید. اول اینکه نسخههای آمریکایی و بریتانیایی از نظر مثالها و واژگان تفاوتهای کوچکی دارند، پس متناسب با هدف خودتان انتخاب کنید. دوم اینکه کتاب کار جداگانهای هم برای این مجموعه منتشر شده که تمرینهای بیشتری در اختیارتان میگذارد.
اگر شک دارید، سطح پایینتر را بردارید. مرور سریع چیزی که بلد هستید، خیلی کمضررتر از گیر کردن در کتابی است که زود دلسردتان میکند. برای خرید کتاب grammar in use حتما نسخه اورجینال و چاپ باکیفیت را انتخاب کنید، چون تمرینهای این کتاب را بارها ورق خواهید زد.
کلید پاسخ و خودارزیابی
نسخههای همراه با پاسخنامه برای خودآموز زبان انگلیسی ضروری هستند. بدون کلید پاسخ، خطای خودتان را تکرار میکنید و خبر ندارید. کتاب بخشهای مرور و آزمون تشخیص سطح هم دارد که نشان میدهد کدام فصلها را میتوانید رد کنید.
از پاسخنامه درست استفاده کنید. تمرین را کامل انجام دهید، بعد جوابها را چک کنید و مهمتر از همه، برای هر غلط دلیلش را پیدا کنید. نگاه کردن به جواب قبل از حل کردن، کتاب را به یک دفترچه خواندنی تبدیل میکند و بیاثرش میگذارد.
برنامه خودآموز؛ گرامر انگلیسی را چطور در خانه پیش ببرید
کتاب خوب فقط نصف کار را انجام میدهد. نصف دیگر به روش شما برمیگردد.
جلسه کوتاه و منظم، نه ماراتن آخر هفته
مطالعه پراکنده و طولانی، کمتر از مطالعه کوتاه و روزانه جواب میدهد. یک جلسه نیمساعته که هر روز سر ساعت مشخصی تکرار شود، در بلندمدت خیلی جلوتر از چند ساعت مطالعه یکباره میایستد. مغز برای تثبیت ساختار به تکرار فاصلهدار احتیاج دارد.
هر جلسه را روی یک واحد کتاب ببندید. تمام شدن یک واحد، حس پیشرفت میدهد و همین حس شما را فردا دوباره سر کتاب مینشاند.
دفترچه خطاهای شخصی بسازید
این یکی را جدی بگیرید، چون بیشترین اثر را دارد. یک دفتر کوچک بردارید و هر جملهای که غلط زدید، در آن بنویسید. جمله غلط خودتان را بنویسید، بعد شکل درستش را، و کنارش یک کلمه توضیح بگذارید که چرا اشتباه شد.
بعد از مدتی متوجه میشوید که خطاهایتان تکراری هستند. شاید همیشه سر حرف اضافهها بلغزید یا مدام حرف تعریف را جا بیندازید. تقویت گرامر انگلیسی وقتی سرعت میگیرد که بهجای مرور کل کتاب، فقط روی همان چند الگوی تکراری خودتان کار کنید.
قاعده را به نوشتن و حرف زدن ببرید
هر ساختاری که یاد میگیرید، همان هفته باید از کتاب بیرون بیاید. چند راه ساده پیش پایتان است:
- سه چهار جمله واقعی درباره روز خودتان با آن ساختار بنویسید
- همان جملهها را بلند بخوانید تا زبانتان با ریتمشان آشنا شود
- در پیامهای انگلیسی روزمرهتان عمدا از همان ساختار استفاده کنید
- موقع تماشای فیلم، هر جا همان ساختار را شنیدید، مکث کنید و جمله را تکرار کنید
این کار قاعده را از حافظه کوتاهمدت به زبان منتقل میکند. نکته مهم اینجا است که جملهها را نه از نمونههای کتاب، بلکه از زندگی واقعی خودتان بردارید. جملهای که درباره شغل، خانواده یا برنامه آخر هفته خودتان ساخته باشید، خیلی راحتتر در ذهن میماند.
اشتباههایی که کار خودآموز را خراب میکنند
چند دام رایج سر راه کسانی قرار دارد که تنها پیش میروند:
- خریدن چند کتاب همزمان. یک کتاب را تا آخر بروید، بعد سراغ بعدی بیایید. جابهجا شدن بین منابع، حس حرکت میدهد ولی پیشرفت نمیسازد.
- حفظ کردن جدولها. جدول فعلها به تنهایی به مکالمه نمیرسد. جدول را در جمله بریزید.
- رها کردن تمرینها. خواندن تمرین و دیدن جوابش، ارزش انجام دادنش را ندارد.
- انتظار نتیجه سریع. تسلط روی ساختارهای اصلی، ماهها کار منظم میخواهد و این کاملا طبیعی است.
- مقایسه خودتان با دیگران. مسیر هر کسی از نقطه متفاوتی شروع میشود.
- ترسیدن از اشتباه. جمله غلط گفتن و اصلاح شدن، خیلی سریعتر از سکوت کردن یاد میدهد.
جمعبندی
گرامر انگلیسی مانع ترسناکی نیست، ولی منبع اشتباه و روش اشتباه آن را ترسناک نشان میدهد. اول سطح خودتان را صادقانه مشخص کنید، بعد یک کتاب متناسب با همان سطح بردارید و تا آخر با آن بمانید. کتاب گرامر این یوز به خاطر ساختار تمرینمحورش برای مسیر خودآموز زبان انگلیسی گزینه امنی به حساب میآید.
بعد از انتخاب کتاب، نوبت انضباط شما میرسد. جلسه کوتاه روزانه، دفترچه خطا و بردن هر ساختار تازه به نوشتن و حرف زدن، همان چیزی است که کلاس هم در نهایت سعی میکند از شما بگیرد. اگر خودتان این سه کار را انجام دهید، بخش بزرگی از کلاس را در خانه ساختهاید.