جدید ترین عناوین خبری امروز
Registering new users is currently not allowed.
  • هالث
  • ۱۴ بهمن ۱۳۹۹
  • ۱۵:۰۱
  • 92
تست هماتوکریت آزمایش خون

تست هماتوکریت آزمایش خون (Hct)؛ علت ضرورت و مقدار نرمال

تست هماتوکریت نسبت گلبول‌های قرمز خون را اندازه‌گیری می‌کند. گلبول‌های قرمز، اکسیژن را به سراسر بدن حمل می‌کنند. کم یا زیاد بودن گلبول‌های قرمز خون می‌تواند نشانه برخی بیماری‌ها باشد. آزمایش هماتوکریت که به عنوان آزمایش حجم سلول بسته بندی شده (PCV) هم شناخته می‌شود، یک آزمایش خون ساده است. این تست با Crit، Hct و H هم نشان داده می‌شود.

تست هماتوکریت چیست؟

خون شامل گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها است که در بخش مایعی به نام پلاسما معلق هستند. تست هماتوکریت درصد گلبول‌های قرمز را نسبت به حجم کل خون اندازه گیری می‌کند. گلبول‌های قرمز خون برای سلامت انسان حیاتی است. آنها اکسیژن و مواد غذایی را به نقاط مختلف بدن انتقال می‌دهند. برای اینکه سالم بمانید، بدن شما باید نسبت درستی از گلبول‌های قرمز را داشته باشد. بالا یا پایین بودن گلبول‌های قرمز نسبت به این حجم نرمال، نشان دهنده مشکلی در بدن است. این نسبت همواره به صورت درصد بیان می‌شود. مثل هماتوکریت با حجم ۴۰%.

چه موقع تست هماتوکریت توصیه می‌شود؟

هماتوکریت معمولا به عنوان بخشی از آزمایش محاسبه کامل خون (CBC) انجام می‌شود. این تست هم به تنهایی و هم همراه با تست سطح هموگلوبین به عنوان تست سلامت کلی شخص توصیه می‌شود. وقتی شخصی علائم و نشانه‌هایی دارد که ناشی از اثر گلبول‌های قرمز باشند همانند کم خونی و پلی ستمی، این تست توصیه می‌شود.

برخی از نشانه‌ها و علائم کم خونی عبارتند از:

  • خستگی
  • ضعف
  • کمبود انرژی
  • سردرد
  • غش کردن
  • رنگ پریدگی
  • تنگی نفس
  • درد قفسه سینه
  • تپش قلب سریع یا نامنظم
  • سردی دست و پا

بعضی از نشانه‌ها و علائم پلی ستمی عبارتند از:

  • مشکلات بینایی
  • خستگی
  • گر گرفتگی
  • بزرگی طحال

هماتوکریت گاهی اوقات به دلیل داشتن علائم و نشانه‌های جدی کم آبی بدن همانند تشنگی زیاد، خشکی دهان یا اندامهای بزاقی و کمبود تعریق یا ادرار توصیه می‌شود. این تست ممکن است چند بار انجام شود یا هنگامی که مشکلات خونی همانند کم خونی یا پلی ستمی ورا تشخیص داده شود، برای تعیین اثر بخشی درمان، به صورت منظم انجام می‌شود. همچنین به هنگامی که بیمار تحت درمان سرطانی که بر مغز استخوان اثر می‌گذارد، برای بررسی وضعیت و طبق برنامه انجام شود.

آزمایش هماتوکریت خون چگونه انجام می‌شود؟تست هماتوکریت آزمایش خون

آمادگی: تست هماتوکریت یک آزمایش ساده خون است و نیازی به ناشتا بودن قبل از آزمایش نیست. در واقع هیچ نوع آمادگی خاصی نیاز ندارد.

نمونه خون: در آزمایشگاه، به هنگامی که نوبت شما می‌شود، تکنسین از شما می‌خواهد که آستین خود را بالا بزنید و یک باند لاستیکی را محکم دور بازوی شما می‌بندد. این کار به منظور تجمع خون در رگ انجام می‌شود. بهتر است از قبل لباسی با آستین گشاد بپوشید تا موقع عمل گرفتن نمونه خون راحت باشید. بعد از اینکه کارشناس مطمئن شد، خون کافی در رگ شما جمع شده، یک تکه پنبه آغشته به الکل را روی محل خونگیری می‌زند، بعد سوزن را در رگ فرو کرده و مقداری خون بر می‌دارد. معمولا این آزمایش همراه با سایر تستهای دیگر انجام می‌شود؛ بنابراین خون به حد لازم برداشته می‌شود. بعد از گرفتن نمونه خون، باند لاستیکی را باز می‌کند و یک تکه پنبه آغشته به الکل را در محل سوزن زده، می‌گذارد. شما باید این پنبه را با دست نگه دارید تا از خونریزی جلوگیری شود.

آزمایشگاه: خون جمع آوری شده به بخشی دیگر فرستاده می‌شود تا مورد آزمایش و انجام تست‌های مختلف قرار گیرد. تست هماتوکریت با استفاده از سانتریفیوژ انجام می‌شود که دستگاهی ست که با استفاده از چرخش در سرعت بالا، ذرات معلق خون را از هم جدا می‌کند. تکنسین آزمایشگاه، یک ماده ضد انعقادی را داخل لوله می‌ریزد تا از لخته شدن خون جلوگیری کند.

به هنگامی که لوله آزمایش از دستگاه سانتریفیوژ خارج می‌شود، به سه بخش تقسیم می‌شود که به ترتیب زیر هستند:

  • گلبول‌های قرمز
  • مواد ضد انعقاد
  • پلاسما یا مایع داخل خون

هر یک از اجزا در بخش متفاوتی از لوله قرار می‌گیرند، به همراه گلبول‌های قرمز که در پایین لوله قرار می‌گیرند. ارتفاع گلبول‌های قرمز در لوله طبق الگوی آورده شده در راهنما، مقایسه شده و به این ترتیب مشخص می‌شود که چه نسبتی از خون را تشکیل می‌دهد.

خطرات هنگام آزمایش چه هستند؟

تست هماتوکریت یک آزمایش ساده خون است و معمولا عوارض خاصی ندارد. اما مثل هر آزمایش دیگری ممکن است زدن سوزن روی بازو کمی ناخوشایند باشد که در این صورت مختصری سوزش در آن ناحیه احساس خواهید کرد. همچنین کمی خونریزی خواهید داشت که با نگه داشتن پنبه الکلی به مدت چند ثانیه روی آن، از خونریزی جلوگیری خواهد شد. احساس سبکی سر و ضعف هم ممکن است بوجود آید. برای جلوگیری از این مورد، به هنگام گرفتن خون از نگاه کردن به این عمل خودداری کنید. همچنین اگر دچار مشکلاتی مثل کمبود پلاکت و یا سایر مشکلات انعقاد خون هستید، حتما از قبل به کارشناس آزمایشگاه اطلاع دهید.

مقدار نرمال هماتوکریت چقدر است؟تست هماتوکریت آزمایش خون

اگر چه آزمایشگاهی که نمونه خون را آزمایش می‌کند، ممکن است دامنه‌ نرمال خاص خود را داشته باشد، اما معمولا سطح قابل قبول هماتوکریت با توجه به جنسیت و سن به صورت زیر است:

  • مردان بزرگسال: ۳۸/۸ تا ۵۰ درصد
  • زنان بزرگسال: ۳۴/۹ تا ۴۴/۵ درصد

کودکان ۱۵ ساله و کوچکتر، دامنه خاص خود را دارند که با سن به میزان زیادی تغییر می‌کند. آزمایشگاه برای کودکان در هر سنی، دامنه نرمال مخصوص به آن سن خاص را تعیین می‌کند.

اگر سطح هماتوکریت خیلی بالا یا خیلی پایین باشد، نشان دهنده مشکلات مختلفی است.

هماتوکریت خیلی پایین

هماتوکریت پایین با کاهش تعداد گلبولهای قرمز و هموگلوبین نشان دهنده کم خونی است. همچنین نشانه مشکلات زیر است:

  • از دست رفتن خون زیاد ناشی از مواردی همچون ترومای شدید یا خونریزی گوارشی، مثانه، رحم (پریودی سنگین)
  • کمبود مواد غذایی همچون آهن، فولات یا کمبود ویتامین B12
  • صدمه به استخوان ناشی از سموم، تابش پرتو یا شیمی درمانی، عفونت یا داروها
  • اختلالات مغز استخوان همانند کم خونی آپلاستیک، سندرم میلودیسپلاستیک
  • لوسمی
  • لنفوم
  • میلوما چندگانه یا سایر سرطانهای منتشر شونده به سرطان
  • نارسایی کلیه شدید و مزمن
  • بیماریهای التهابی مزمن
  • کاهش تولید هموگلوبین (تالاسمی)
  • تخریب زیاد گلبولهای قرمز به عنوان کم خونی همولیتیک خودایمن

هماتوکریت خیلی بالا

هماتوکریت و هموگلوبین بالا نشان دهنده پلی ستمی است. برخی از علل هماتوکریت بالا شامل موارد زیر هستند:

  • کم آبی بدن (کاهش مایع خون، درصد حجم گلبول قرمز را بالا می‌برد)
  • بیماری ریه (ناتوانی تنفسی منجر به کمبود اکسیژن شده و بدن با تولید گلبول قرمز بیشتر سعی می‌کند آن را جبران کند)
  • بیماری مادرزادی قلبی
  • تومور کلیه
  • سیگار کشیدن
  • زندگی در ارتفاعات
  • دلایل ژنتیکی
  • پلی ستمی ورا

چه مواردی بر نتیجه تست هماتوکریت اثر کاذب دارند؟

زندگی در ارتفاعات موجب افزایش تعداد گلبولهای قرمز شده و نتیجه تست را تغییر می‌دهد. انتقال خون نیز بر نتایج هماتوکریت اثر می‌گذارد. بارداری معمولا به دلیل  افزایش حجم مایع در بدن، تا حدودی موجب کاهش هماتوکریت می‌شود. پزشک به هنگام خواندن نتایج تست و تصمیم گیری برای وضعیت شما، همه عوامل را در نظر می‌گیرد سپس در مورد این موضوع نظر می‌دهد. بنابراین اگر نیازی به اطلاعات اضافی هست، وی را از وضعیت خود آگاه کنید.


تالیف اختصاصی توسط مجله قرمز

منابع:

labtestonline

mayoclinic


دیدگاه ها 0
Subscribe
اعلام کردن به
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments

مقالات زیبایی

اوره برای پوست
فواید اوره برای پوست؛ آیا می‌دانستید اوره هم لایه‌بردار است و هم مرطوب‌کننده؟
178
راقبت پس از فیلر لب
بهترین روشهای مراقبت پس از فیلر لب
176
آزلائیک اسید
آزلائیک اسید (Azelaic Acid) چیست و چگونه آکنه را درمان می‌کند؟
200
پودر ویتامین سی
آیا می‌توانیم پودر ویتامین سی را روی پوست صورتمان استفاده کنیم؟
405
شوینده صورت
برای انتخاب بهترین شوینده صورت به چه نکاتی توجه کنم؟
247
ضد لک شیرین بیان
بهترین محصولات ضد لک حاوی شیرین بیان را بشناسید
419

مقالات سلامت

گرفتگی عضله
گرفتگی عضله دردناک اما قابل رفع به روشهایی آسان
5
واكسن سينوفارم
واکسن سینوفارم ؛ میزان اثربخشی طبق داده‌های علمی و پاسخ به پرسش‌ها در مورد آن
108
لیکن پلان
لیکن پلان از انواع و علائم تا علتها و درمانهای مختلف
185
سوختگی درجه سه
سوختگی درجه سه و آنچه باید راجع به آن بدانید
250
میگرن کودکان
میگرن کودکان چه علائمی دارد و روشهای درمان آن چیست؟
137
چای رازیانه
خواص عالی چای رازیانه برای سلامتی از رفع بی خوابی تا دردهای پریودی
137

مقالات آشپزی

نان هندی خانگی
نان هندی خانگی ساده و آسان بدون نیاز به فر
181
ترافل شکلاتی
ترافل شکلاتی خوشمزه تقدیم به آنهایی که دوستشان داریم
68
گرام ماسالا
طرز تهیه ادویه گرام ماسالا در خانه با عطری عالی برای انواع غذاها
109
سس مایونز گیاهی
سس مایونز گیاهی و رژیمی برای آنها که به سلامتی خود اهمیت می‌دهند
333
اشترودل سیب اصل اتریشی
اشترودل سیب اصل اتریشی را به بهترین روش در خانه درست کنیم
402
کیک شکلاتی گیاهی
کیک شکلاتی گیاهی و بدون گلوتن با دستورالعملی آسان
802

مقالات تغذیه

چای رازیانه
خواص عالی چای رازیانه برای سلامتی از رفع بی خوابی تا دردهای پریودی
137
تنظیم هورمونی
چطور از گلوکومتر برای تنظیم هورمونی و لاغری استفاده کنیم؟    
81
مکمل لاغری
مکمل لاغری چیست و آیا واقعا در کاهش وزن تاثیر دارد؟
85
گوشت ارگانیک
گوشت ارگانیک و گوشت غیرارگانیک چه تفاوت‌هایی دارند؟
80
میان وعده نیمه شب
۱۱ میان وعده نیمه شب که واقعا سالم و قابل توصیه هستند
232
معرفی شاه توت
شاه توت و حقایقی جالب در مورد این میوه محبوب و مفید
124